In eerste instantie was/leek Een hond aan mijn tafel van Hunzinger een moeilijk boek, maar kon toch rekenen op herkenning en zelfs enthousiasme. Een ouder wordende vrouw/echtpaar, daar kunnen wel ons allemaal wel toe verhouden. Vooral de band met de natuur en ook de emoties daarover sprak iedereen aan. Het volgende boek wordt De val van een fundamentalist van Moshin Hamid. Andere suggestie was van Richard Flanagan Rivier 7, mooie recensie in het NRC van die dag.

De val van een fundamentalist is een intense en ontroerende roman waarin Mohsin Hamid op verfijnde wijze een klassiek drama over liefde en verval in een modern verhaal verweeft. In het schemer van de bazaar in Lahore praat een Pakistaanse man met een geheimzinnige Amerikaan. Als de avond vordert, neemt de spanning tussen hen toe en wordt duidelijk wat er vooraf ging aan hun ontmoeting. De Pakistaanse Changez is het levende bewijs dat de Amerikaanse droom bestaat. Als gaststudent studeert hij cum laude af aan Princeton, wat hem een prestigieuze baan als financieel analist oplevert. Hij bloeit op in het bruisende Manhattan en wordt verliefd op de rijke en knappe Erica, die hem in de New Yorkse society introduceert. De mogelijkheden lijken onbegrensd totdat de aanslagen van 11 september plaatsvinden. Terwijl de wereld om hem heen is veranderd, wordt de ontluikende relatie met Erica ruw verstoord door geesten uit haar verleden. De waarde van macht, geld en zelfs de liefde verliezen hun betekenis voor Changez en hij neemt een drastisch en onomkeerbaar besluit.

De boeken die verder ter tafel kwamen fictie; Camille de Peretti, Portret van een onbekende vrouw, Maria Turtschaninoff, Erfgrond, Dominique de Groen Corpus Britney, Rob van Essen, De grote schoonmaak en David Benioff Stad der dieven.

Non-fictie; S.Yizhar, Een lied van leegte, Het verhaal van Chirbet Chiz’a (over mens blijven te midden van genocidaal geweld), Optimisme als opdracht van Jo Ritzen, Nick Lane, Levenswerk, de tien sterkste staaltjes van de evolutie en Hannah Arendt Over liefde en kwaad, de biografie van Ann Heberlein.

Verder kwamen wat kijk en luistertips ter tafel: Documentaires De strijd der giganten en A storm foretold (over Roger Stone, adviseur van Trump, allebei gewoon via NPOStart te bekijken en de podcast Met Groenteman in de kast het gesprek met Alex. Krijger, voor iedereen die interesse heeft in de geopolitiek.

Gelukkig zijn er boeken als er niets op de tv is. Als je hobby lezen is hoef je je nooit te vervelen zei mijn moeder vroeger al. Ik heb een hele stapel liggen, al gelezen en nog te lezen. Hier een overzicht.

Gisteren heb ik Feitenkennis, 10 redenen waarom we een verkeerd beeld van de wereld hebben en waarom het beter gaat dan je denkt, gelezen van Hans Rosling. Een boek dat je leven verandert volgens Bill Gates, en dat klopt wel een beetje. Rosling begint het boek met 13 vragen over de wereld waarvan je denkt dat je de meeste wel kunt beantwoorden, maar ik had er maar 4 of 5 goed. En dat blijkt voor bijna iedereen te gelden, ook de wetenschappers voor wie hij lezingen geeft. Vervolgens legt hij (heel pakkend en met vele boeiende voorbeelden) aan der hand van 10 “kloven of vooroordelen “uit waarom we die vragen niet goed beantwoorden.

Op eenvoudige vragen over wereldwijde trends geven we systematisch de verkeerde antwoorden. In Feitenkennis legt hoogleraar Internationale Gezondheid en wereldfenomeen Hans Rosling, uit waarom dit gebeurt. Hij presenteert daarbij tien redenen en komt zo met een radicaal nieuwe verklaring.Ons probleem is dat we niet weten wat we niet weten, en dat zelfs onze gissingen gebaseerd zijn op vooroordelen. Het blijkt dat onze wereld in een veel betere staat verkeert dan we denken.

Feitenkennis zit boordevol anekdotes, aangrijpende verhalen en Roslings kenmerkende grafieken. Het is een inspirerend, onthullend en essentieel boek dat de manier waarop je de wereld ziet compleet zal veranderen.

‘Feitenkennis zorgt ervoor dat je zowel meer realistisch als meer hoopvol naar de wereld kijkt. Een geweldig en belangrijk boek.’ Ionica Smeets

Afgelopen weken heb ik een paar boeken gelezen die ik niet aan zou raden, bijv. Gregory Cingal. De laatsten (over een groep gevangen genomen officieren die in het medische experimenten gedeelte van Buchenwald terecht komen) . Ik snapte af en toe niets van het boek, bijvoorbeeld over de structuur van de leiding van het kamp, en het was af en toe te gruwelijk om te lezen. Ook de Goldbaum dynastie van Natasha Solomons, over de familie Rothschild zou ik niet aanraden. Te oppervlakkig, te veel een liefdesgeschiedenis vanuit het perspectief van een vrouw.

Een boek dat ik wel aan zou raden, ondanks dat het net zo gruwelijk is als het boek van Cingal is het boek Stad der dieven van David Benioff. Het is ondanks de gruwelen een schelmenroman, coming-of-age verhaal, heel humoristisch. Heel knap om dat met zo’n onderwerp voor elkaar te krijgen. Volgens de structuur is het het verhaal van zijn grootvader.

Twee jonge mannen in een koude kerker. De zeventienjarige Lev Beniov is een verlegen, dromerige Joodse jongen, zoon van een beroemde dichter; Kolja is negentien, een opgewekte deserteur uit het Rode Leger, charmante ladykiller, sterke-verhalenverteller. Een dozijn eieren is de inzet, in ruil voor hun vrijheid en voedselbonnen. In hartje winter beginnen Lev en Kolja aan hun onmogelijke opdracht in de omsingelde stad Leningrad. ‘De perfecte roman!’ – Kathryn Stockett, bestsellerauteur van De hulp ‘Het boek is vooral onweerstaanbaar door de levendige vertelstijl van Lev en het oog voor historisch detail.’ – The Guardian ‘Benioff weeft zijn verhaal ontzettend behendig. Hij verandert volkomen gecontroleerd van toon – geen enkele roman die ik heb gelezen beweegt zich zo snel en trefzeker tussen de verschillende registers, van humor naar vernietiging – en beschrijft vakkundig de grillen van Levs puberteit.’ – The New York Times ‘Het boek speelt zich af tijdens een van de absolute dieptepunten in de geschiedenis van de mensheid. (…) En toch blijft het een vrolijk verhaal van twee montere jongemannen die al redetwistend en vuilbekkend door de sneeuw ploeteren. Dat is een kunstje dat maar weinig schrijvers ons flikken.’ –

Wat ligt er verder nog op mijn stapeltje. Uit de boekenkastjes op straat haalde ik diverse boeken die ik ga proberen. David Foenkinos De familie Martin (omdat het onderwerp me zo aansprak).

Het schrijven lukte hem niet meer. Hij zat op een dood spoor. Jarenlang had hij allerlei verhalen bedacht, die slechts zelden waren geïnspireerd op de realiteit, maar nu raakte hij verveeld door zijn eigen personages. Een willekeurig waargebeurd verhaal zou interessanter zijn. Een willekeurig leven dat geen verzinsel was. Daarom stapte de schrijver de straat op en sprak daar de eerste persoon aan die hij tegenkwam. Die zou het onderwerp van zijn boek worden. Zo trad hij het leven binnen van de familie Martin.
David Foenkinos (1974) is een Franse auteur en regisseur wiens werk gekenmerkt wordt door spitsvondigheid, menselijk
inzicht en grote leesbaarheid. Zijn werk wordt wereldwijd vertaald en hij won vele literaire prijzen, waaronder de prestigieuze Prix Renaudot en Prix Goncourt des lycéens. Zijn recentste roman, De familie Martin, is een ode aan het schrijverschap en een lofzang op de verhalen die onze levens zijn. Al ontdekt zowel de schrijver als de lezer dat elk verhaal een ander in beweging zet. Voor we het weten raken we verwikkeld in het web dat door de Martins wordt gesponnen.

Verder heb ik nog Rye Curtis In genade (een overlevingsverhaal na een vliegtuigongeluk), en Claudio Magris Blindelings. En van de bibliotheek heb ik de boeken Nadia de vries, Overgave op commando (mooie titel, boek speelt zich af in Wijk aan zee onder de rook van Tata steel, waar ik vaak kom) en Philip Huff Een goed nest. (heb meer boeken van hem gelezen die ik goed vond).

Schelvis groeit op onder de rook van de staalfabriek in een dorp aan de kust. De fabriek of het distributiecentrum: dat zijn de keuzes voor later. Het is werk op plekken zonder ramen, gedicteerd door de klok. Maar Schelvis droomt van een ander lot: niet langer een dienaar zijn, maar een meester. Lukt het Schelvis om los te breken? Hoe radicaal moet je daarvoor zijn? ‘Overgave op commando’ gaat over het verschil tussen mensen die hun lot mogen kiezen en mensen die hun lot moeten ondergaan. Over dorpelingen en dagjesmensen. Over hoe geweld zo terloops gepleegd wordt – als het de ander raakt. En over meeuwen. Een carnavaleske, satirische, heftige, grote, kleine roman over klasse en lotsbestemming.
Toon minder

In een grijs verleden studeerde ik een jaar geografie.Ik had op de middelbare school voor mijn eindexamen aardrijkskunde een 9 gehaald en wilde vooral begrijpen hoe het weer ontstond. De studie was te technisch voor mij als een alfa, veel natuur-en scheikunde. Maar de interesse is wel altijd gebleven. Recentelijk las ik het boek van Eric Larson, Isaac’s storm, over de grote orkaan in september 1900, die een enorme ravage aanrichtte in Texas met heel veel doden (6000. Ik vond het boek bij het uitpakken van de kisten in de kringloopwinkel en het boek in een adem uitgelezen. De storm was aanleiding voor het verder opzetten van weerstations.

Gisteren zag ik een recensie van een boek waar ik meteen zin in had, het ging op Sarah Hall Helm, een boek over de wind in Engeland die Helm wordt genoemd. Ik heb het boek meteen besteld in de bibliotheek.

Helm is a ferocious, mischievous wind — a subject of folklore and awe, part-elemental god, part-aerial demon blasting through the sublime landscape of Northern England since the dawn of time.Through the stories of those who’ve obsessed over Helm, an extraordinary history is formed: the Neolithic tribe who tried to placate Helm, the Dark Age wizard priest who wanted to banish Helm, the Victorian steam engineer who attempted to capture Helm — and the farmer’s daughter who fiercely loved Helm. But now Dr. Selima Sutar, surrounded by infinite clouds and measuring instruments in her observation hut, fears human pollution is killing Helm.Rich, wild, and vital, Helm is the story of a singular life force, and of the relationship between nature and people, neither of whom can weather life without the other.

Verder heb ik de afgelopen weken weer een paar mooie boeken gelezen. De dubbelbiografie van Franz von Siebold en zijn Japanse dochter Oine van Annejet van de Zijl. De zwevende wereld. Ik vond het gedeelte over de dochter interessanter dan de biografie over Siebold, die zich ontwikkelde tot een nietsontziende, patriarchale tiran. Ik had recentelijk de prachtige tentoonstelling in het Sieboldhuis in Leiden bezocht.

De zwevende wereld is de meeslepende en vaak emotionele dubbelbiografie van een uitzonderlijk vader en zijn minstens zo unieke dochter. In hun voetsporen is het ook een geschiedschrijving van het oude Japan en een verhaal van de enorme invloed die deze verloren beschaving had op de westerse cultuur – nog tot op de dag van vandaag.

In 1823 vertrok een jonge Duitse arts naar Deshima, de Hollandse handelspost in het toen verder nog volledig van de buitenwereld afgesloten Japan. Zeven jaar later werd hij verbannen uit het land van de shoguns en daarmee uit de levens van zijn grote liefdes, de concubine Sonogi en hun gezamenlijke dochter Oine. Decennialang deden vader en dochter er alles aan om elkaar weer terug te zien. Franz von Siebold vestigde, nog altijd hopend om terug te kunnen, zijn naam als ‘s wereld grootste Japanexpert; Oine Kusumoto ontwikkelde ze zich met haar vaders voorbeeld voor ogen tot de eerste vrouwelijke arts in haar land. Maar toen Japan in 1854 eindelijk opengebroken werd en ze elkaar weer in de armen konden sluiten, pakten hun weerzien totaal anders uit dan ze hadden voorzien.

Andere leuke tip voor elke kunstliefhebber, Al het moois van de wereld, over kunst, verlies en leven van Patrick Brimley.

Een schitterend, inspirerend boek over schoonheid en kunst, over rouw en over tijd, geschreven door een suppoost van het New Yorkse Metropolitan Museum of Art; een boek dat troost biedt dankzij de helende kracht van kunst.

Miljoenen mensen beklimmen elk jaar de grote marmeren trap om het Metropolitan Museum of Art te bezoeken. Maar slechts een selecte groep heeft onbeperkte toegang tot alle hoeken en gaten. Dat zijn de suppoosten, die onopvallend rondlopen in donkerblauwe pakken en een wakend oog houden op de schatkamer van twee miljoen vierkante meter. Na de dood van zijn broer besloot Patrick Bringley, die nog maar net begonnen was aan een leuke maar hectische baan bij het prestigieuze blad The New Yorker, het roer om te gooien. Zijn verdriet zocht een uitweg, hij verlangde naar rust en troost. Dus solliciteerde hij naar de eenvoudigste baan die hij kon bedenken op de mooiste plek die hij kende: het Met.

Tot zijn verrassing wordt dit tijdelijke toevluchtsoord tien jaar lang Bringleys tweede thuis. We volgen hem terwijl hij kwetsbare schatten bewaakt, door de labyrinten onder de zalen dwaalt, negen paar bedrijfsschoenen verslijt en zich verwondert over de prachtige werken die aan zijn zorg zijn toevertrouwd. Naarmate de tijd vordert en de band met zijn collega’s hechter wordt, beseft hij wat een voorrecht het is dat hij zich kan terugtrekken in deze wereld, die hem troost en inspiratie biedt.

Ondanks alle kritiek op het boek Het vlees van David Szalay, kwamen er toch ook wat positieve reacties op het boek. De vraag waarom dit boek nu de Bookerprize kreeg vond iedereen wel onbegrijpelijk, geen diepgang, geen mooi taalgebruik, geen plot. Het nieuwe boek voor de volgende keer wordt Claudie Hunzinger Een hond aan mijn tafel. Het boek van Donald Niedekker Nevenwezen (ga ik als Zaankanter die onder de rook van Cacao de Zaan leefde maar zelf eens lezen)en Nelio Biedermann (de nieuwe Thomas Mann) Lazar sneuvelden (te veel ook slechte recensies).

Sophie, een schrijfster, woont met haar metgezel Grieg in een afgelegen hut aan de rand van een bos in de Vogezen. Als Sophie niet aan het schrijven is dwaalt ze door het bos, de weilanden en de bergen. Grieg brengt zijn tijd door in zijn tot bibliotheek omgebouwde kamer, verslindt boeken en gaat nauwelijks meer de deur uit. Sophie neemt soms de trein naar grote steden om haar boeken te promoten.

Op een avond verschijnt er een jonge hond, die met haar gebroken ketting een wrang verhaal met zich meesleept, aan de deur van het echtpaar. Waar komt dit gewonde beest vandaan? Wat heeft zij meegemaakt? Sophie en Grieg besluiten haar te adopteren. Of misschien is het andersom? De hond brengt vreugde in het huishouden. Terwijl de planeet overal in brand staat en in een neerwaartse spiraal terechtkomt, vormt het trio een geheel met de dieren en het bos.

Fictie die naast het boek werd gelezen: Arthur Japin, Mrs Degas, Thomas Mann De toverberg, Cory Doctorow Little brother, big brother voor de internet generatie (goed) en Marc Heugebrink Laatste man.

Non-fictie die voorbij kwam: Christoffer Clark Een schandaal in Konigsberg, Catherine de Vries De symfonie van onvrede, de opmars van radicaal rechts in Europa, Carlo Rovelli Het mysterie van de tijd , Hanno Sauer, Klasse, het ontstaan van onder en boven (heel goed), Nick Lane De belangrijkste vraag van het leven, waarom het leven is zoals het is en Nick Lane Levenswerk, de 10 sterkste staaltjes van de evolutie.

Waarom rijden rijkaards in protserige Lamborghini’s en dragen ze merkkleding, maar prefereren écht rijke mensen juist bescheiden auto’s en onopvallende outfits? Waarom is kunst elitair, en geldt Marcel Proust als hoge literatuur en Dan Brown als cultureel wegwerpproduct? Zijn de hogere klassen progressief en ethisch verheven, of juist gewetenloze sociopaten? In Klasse ontrafelt filosoof Hanno Sauer de diepgewortelde mechanismen achter status, prestige en hiërarchie. Hij laat zien hoe sociale signalen ons leven beïnvloeden – van onze overtuigingen tot onze smaak en koopgedrag. Klassenverschillen zijn geen oppervlakkige kenmerken, maar krachtige structuren die onze cultuur, waarden en keuzes vormen. Met scherpe inzichten en in een prikkelende stijl toont Sauer waarom het begrijpen van deze verborgen krachten essentieel is voor wie onze samenleving wil veranderen. Klasse is een urgent en briljant betoog over wie we zijn, waarom we doen wat we doen – en hoe we het anders kunnen doen.

En nog even een aparte vermelding voor het boek dat Cor heeft geschreven de afgelopen jaren, Het lerende brein.

Weer wat titels van boeken die afgelopen maand de revue passeerden.

Arundhati Roy, Mother Mary comes to me (geweldig boek over een bijzondere moeder die het erfrecht in de staat Kerala? wist te veranderen, maar ook een boek over opgroeien in land waar wij ons niet eens een voorstelling van kunnen maken), Philip Claudel Alles waar ik spijt van heb (van Claudel kun je nooit genoeg lezen), Nazanine Hozar Aria (halverwege gestopt ondanks dat ik het een boeiend boek vond over opgroeien in de Iraanse samenleving in de jaren 70).

Een heel ander boek dat al jaren in mijn kast lag te wachten om te worden gelezen is de biografie van een verre voorvader van moeders kant Jan Adriaansz. Leeghwater van Dirk de Herder, Joep Monikkendam en Hans Woestenburg. Omdat ik in Alkmaar naast een molenexpert/molenbezitter ben komen wonen raak ik steeds meer geïnteresseerd in de geschiedenis van de Zaan met al zijn molens (Mijn eerste baan als 12-jarige was in de beroemde molen De Bleeke Dood) Zo ben ik er achter gekomen dat deze man (1575-1750) de uitvinder was van de duikklok (voorloper van het duikpak), en dat hij daardoor bekend/beroemd werd en de aanbesteding kreeg van de VOC om een molen (dat werd de achtkant bovenkruier) te ontwerpen die de Beemster zou leegmalen. Zijn achternaam Leeghwater kreeg hij van dorpsgenoten uit De Rijp. Waar hij later ook het raadshuis zou bouwen. Hij reisde uiteindelijk heel Europa door en werd ook nog ingezet tijdens de 80-jarige oorlog om het land rond Den Bosch leeg te malen dat de Spanjaarden onder water hadden gezet. Er waren meer molenaars die toen dingen uitvonden, maar hij was de enige die zich op latere leeftijd terugtrok en boeken schreef, o.a. De Crooniecken (over zijn reizen), en Het Haarlemmermeer-Boeck waarin hij het ontwerp voor de drooglegging van die polder schetste (gebeurde door omstandigheden pas 100 jaar later. Het boek van Jef Last Leeghwater maalt de meren leeg (1942) wat ik ook in mijn bezit heb en wilde lezen heb ik terzijde geschoven (niet te lezen). Onderstaand boek is niet hetzelfde als het boel dat ik gelezen hebt, dit is waarschijnlijk een herdruk.

Momenteel zit ik te wachten op het net geschreven boek van Donald Niedekker Nevenwezen, over twee jongens, een uit de Zaan en een uit West-Afrika. Ik lees in een recensie dat Niedekker net als ik naast de fabriek woonde (de stank van Cacao!!) en ook nog in dezelfde straat.

Twee jongens, twee werelden; de een groeit op onder de rook van een Zaanse cacaofabriek, de ander werkt op een plantage in West-Afrika. Ze worden door balenlossers, molenaars, middenstanders, een stenen adelaar, een rondreizende verhalenverteller, een chauffeur, een panter en een krokodil op sleeptouw genomen door de jaren zeventig. Hun levens raken elkaar – door de geur van cacao en de grillen van de Azteekse scheppergod Quetzalcoatl en zang- en bloemen-god Xochipilli, die hoog boven de twee jonge protagonisten hun glorie proberen te herwinnen. Op sprankelende wijze laat Donald Niedekker in het even geestige als ontroerende Nevenwezen zien hoe mythe en werkelijkheid, verleden en heden elkaar voortdurend spiegelen. Van Donald Niedekker verschenen bij Koppernik eerder Als een tijger, als een slak (2014), Oksana (2017), Wolken &c. (2018), Zo zie je alles (2019), Kraai (2021), Ochtenden (2023) en Rouw (2024). Niedekker ontving in 2021 de VUB Luc Bucquoye-prijs voor eigenzinnige literatuur. Zijn roman Waarachtige beschrijvingen uit de permafrost werd bekroond met de F. Bordewijk-prijs en stond op de shortlist van de Boekenbon Literatuurprijs, de Libris Literatuur Prijs 2023 en de Confituur Boekhandelsprijs, en werd in meerdere landen vertaald.

Griep, vakantie, verplichtingen en andere omstandigheden, de laatste boekenclub was drie maanden geleden!!. Maar goed, hier zijn weer de nieuwe boeken die afgelopen maanden werden gelezen.

Over het gelezen boek Er stromen rivieren in de lucht van Elif Sfafak waren de meningen verdeeld, knap boek met interessante thema’s, maar ook te veel een constructie, magisch realisme dat niet altijd goed viel, wetenschappelijke humbug. Maar al met al toch met veel plezier gelezen. Het nieuwe boek voor de volgende boekenclub wordt Het Vlees van David Szalay, die voor dit boek vorig jaar de Booker prize won. Het andere voorstel De Toverberg van Thomas Mann tillen we over de zomer heen want behoorlijk dik.

Het leven van de Hongaarse István begint in een appartementencomplex in de jaren tachtig en voert hem langs de loopgraven van Irak, de achterkamers van Londense nachtclubs en de marmeren foyers van de superrijken. Steeds opnieuw belandt hij op een kruispunt, zonder zelf een richting te kiezen. Van jonge minnaar tot soldaat, van uitsmijter tot bodyguard, van echtgenoot tot weduwnaar – Het vlees is het portret van een man die door het leven wordt voortgestuwd, machteloos tegenover zijn verlangens, zijn verleden en het toeval dat hem vormt.

Een prachtige roman over een man overvallen door het leven, ogenschijnlijk passief – en toch van begin tot eind aangrijpend.

‘Een meeslepende verkenning van wat het betekent om te leven.’ – The Guardian

Fictie. De boeken die buiten het verplicht boek werden gelezen: Adriaan van Dis Alles voor de reis (leverde een leuke discussie op over fictie/nonfictie), Christoffer Clark (van het boek De slaapwandelaars), Een schandaal in Koningsberg (aanrader), Gaea Schoeters Het geschenk (aanrader, hilarisch), Wieslaw Mysliwski Het paleis (geen aanrader), Frank Westerman Zeven dieren bijten terug (over de reis van Willem Barentsz) en Emma Doude van Troostwijk Mensen van de dag.

Plots wemelt het in Berlijn van de olifanten. Algauw wordt duidelijk dat de dieren niet uit de dierentuin komen, maar een geschenk van de president van Botswana zijn. 20.000 olifanten heeft hij de Duitsers cadeau gedaan, als ‘dank’ voor de verscherpte wetgeving met betrekking tot de invoer van jachttrofeeën.

‘Jullie Europeanen willen ons vertellen hoe we moeten leven. Misschien moeten jullie zelf maar eens proberen hoe het is om met megafauna samen te leven.’

De bondskanselier zit met de handen in het haar: hij moet deze crisis snel en daadkrachtig aanpakken. Want straks zijn er verkiezingen en zijn politieke tegenstanders ruiken bloed…

Non-fictie. Thomas Bollen Geld genoeg, maar niet voor jou; hoe heroveren we de macht over ons geld, Keiron Pim Eindeloze vlucht, het leven van Joseph Roth, Jan van der Mast Agneta, Doortje Smithuijsen Ik zou je dochter kunnen zijn, Ilja Leonard Pfeiffer Absolute democratie, Ben Wilson Metropolis, de grootste uitvinding van de mens, Dirk de Wachter, Wachten en Geert Mak In Europa.

Dit boek laat je anders naar de euro’s op je bankrekening kijken. Waarom kan de een ondanks hard werken en sparen geen woning betalen, terwijl de ander slapend rijk wordt van stijgende huizenprijzen? Waarom is er wel geld voor investeerders om zorginstellingen op te kopen en uit te kleden, en niet om de economie snel te verduurzamen? Om de grote problemen van nu op te lossen, moeten we het hebben over hoe ons geld écht werkt — en hoe het anders kan.

Onderzoeksjournalist Thomas Bollen neemt je mee naar het internationale strijdtoneel van ons geld. Hier nemen burgerbewegingen, wetenschappers en oud-bankiers het op tegen de machtigste bedrijven ter wereld. Samen reizen we langs de goudkluizen en banktorens van de gevestigde financiële orde. We volgen hoe geld door de samenleving stroomt en ontrafelen hoe tech-miljardairs en cryptobedrijven met hun digitale munten stilletjes de macht overnemen. Als we niet ingrijpen, groeit de kloof tussen de superrijken en de rest. Geld genoeg, maar niet voor jou laat zien wat er nodig is om het tij te keren. Hoe heroveren we de macht over ons geld?

Verder kwam nog voorbij Dubble Jeopardy op Netflix, en Alphago en Coded Bias ook op Netflix, het radioprogramma Nooit meer slapen, daarin Ongelooflijke verhalen (ook een podcast) vaan Met Beatrice de Graaf.

En:Op 13 april is er een lezing van het Fysisch Genootschap over Alzheimer door hoogleraar Scheltens (in wijkcentrum Overdie).

Vanwege de feestdagen veel gelezen, want fatsoenlijke televisie is er amper. Hier een overzicht: De kremlinfluisteraar van Guiliano Da Empoli (aanrader), De toekomst van geografie hoe strijd om de ruimte onze wereld zal veranderen van Tim Marshall (onrustbarend), Lenin in de trein van Catherine Merridale (interessant vanwege parallellen met huidige tijd), Galmende geschiedenissen van Sinan Cankaya (mee gestopt), Autocratie bv Ann Applebaum (nog mee bezig, een must), Urszula Honek Witte nachten (uniek boek), Philippe Sands De verdwijning van Londres 38, over Pinochet in Engeland en een nazi in Patagonie (na De rattenlijn weer een ongelooflijk verhaal van mensen die (bijna) overal mee wegkomen.

In dit boek vertelt bestsellerauteur Philippe Sands het opzienbarende verhaal van de Chileense dictator Augusto Pinochet, oud-SS-officier Walter Rauff en de sinistere verbanden tussen deze twee. Rauff, die in de Tweede Wereldoorlog een sleutelrol speelde bij de ontwikkeling van mobiele gaswagens, wist zijn straf te ontvluchten en zette zijn leven voort in Chili. Maar vanaf het moment dat geruchten de ronde deden over Rauffs betrokkenheid bij de misdaden van Pinochet en de verdwijningen die Chili teisterden, ontvouwt zich een huiveringwekkend verhaal.

Wanneer Sands in 1998 bij de arrestatie van Pinochet in Londen wordt aangewezen om de dictator te adviseren, kiest hij er in plaats daarvan voor om als jurist voor Human Rights Watch onderzoek te doen naar de banden tussen Rauff en Pinochet. In De verdwijningen van Londres 38 onthult hij voor het eerst het verborgen dubbelverhaal over massamoord en de verbanden tussen de verschrikkelijke gebeurtenissen in de jaren veertig en die in onze eigen tijd. Wat volgt is een ijzingwekkende geschiedenis waarin de echo’s van historische misdaden weerklinken binnen de muren van het lage, nietszeggende gebouw aan Londres 38 in Santiago.

Urszula Honek schrijft in Witte nachten met een ongelooflijk rijk taalpalet aan kleuren en stijlen over de verlangende, verdrietige, liefdevolle mensen uit een slaperig dorp aan de voet van de Poolse Beskiden. Ingebed in het verlaten, heuvelachtige boslandschap geeft ze hun in dertien met elkaar verbonden verhalen een stem. Zo
beschrijft ze in een verhaal vrienden die elkaar van school kennen en op zoek zijn naar werk. In een ander staat een meisje haar grootmoeder bij als die sterft, zonder het te weten. In weer een ander verhaal wil een ongetrouwde jonge vrouw meer van het leven dan haar wordt geboden. Het leven in het dorp wordt gekenmerkt door
naamloze angsten die raken aan het verleden, maar ook door vriendschap, empathie en een verbondenheid met alles wat leeft.

Ondanks de kanttekeningen bij het boek van Krashnohorkai (dystopisch, donker, zwaar,saai af en toe, moeilijk), vonden we het toch een heel bijzonder boek en een enorme prestatie vanwege het taalgebruik. Het volgende boek dat we gaan bespreken is van Elif Shafak, Er stromen rivieren in de lucht. Andere voorstellen waren, Kamel Daoud Houris (had ik wel zin in), Kiran Desai, De eenzaamheid van Sunny en Sonia, Jeroen Olyslaegers Wil.

Londen, 1840. Arthur raakt gefascineerd door het oude Mesopotamië en in het bijzonder door het epische Gilgamesj-epos, over een hooghartige held die pas tot inkeer komt wanneer hij alles kwijt is.

Turkije, 2014. De 10-jarige Narin moet vluchten voor isis, samen met haar oma, die uit een lange lijn van vrouwelijke zieners komt.

Londen, 2018. Zaleekhah vindt troost in haar onderzoek naar rivieren, en komt via een vriendin in aanraking met een bijzondere oude taal.

Wat de drie buitenstaanders door de eeuwen heen met elkaar verbindt, is het water, want: ‘Water bewaart alle herinneringen. Het zijn de mensen die vergeten.’

Boeken die verder nog ter tafel kwamen; Rob de Wijk, Het nieuwe ijzeren gordijn, hoe de machtspolitiek terugkeert in Europa, Orhan Pamuk, De vrouw met het rode haar, Rene van der Heijden, De tsarina van Bergen, hoe een Duitse gouvernante van een ingeslapen duindorp een mondaine badplaats en kunstenaarskolonie maakte, Gerbrand Bakker, Privedomein serie o.a. Aan mij heb je niks, Pauline Slot, Bergen aan zee, Jolanda Linschooten (ultraloper, vele boeken geschreven) en Joe Simpson Over de rand.Ook kwam er een Netflix serie voorbij, Mano de Hierro.

Zou iemand bedacht hebben dat de Duitse gouvernante die in 1873 met een koets in Bergen arriveerde honderd jaar na haar dood nog steeds een blijvende invloed zou hebben op het dorp en de streek? Marie van Reenen-Völter (1854-1925) ging werken bij een welgestelde familie, werd verliefd op de oudste zoon – de latere burgemeester en heer van Bergen – en ontpopte zich als een veelzijdige vrouw die haar tijd ver vooruit was.
Marie zette zich actief in om de positie van de vrouw te verbeteren en drukte haar stempel op de belangrijke ontwikkelingen van het duindorp in de belle époque: van de aanleg van een spoorverbin­ding en renbaan tot de creatie van een badplaats aan zee en het ontstaan van een van de meest bijzondere kunstenaarsdorpen van Nederland.
Rene van der Heijden schetst de opkomst van Bergen aan de hand van de avonturen van Marie: een verhaal over liefde, dromen en daadkracht.